لبخند لثوی وقتی است که هنگام خندیدن، بخش قابلتوجهی از لثهٔ بالا دیده میشود. برای بعضی افراد این موضوع اصلاً مسئله نیست؛ برای بعضی دیگر باعث میشود جلوی خندیدن خودشان را بگیرند یا در عکسها دست جلوی دهان بگذارند. عدد ثابتی که بگوید از کجا به بعد «لثوی» حساب میشود وجود ندارد، ولی در عمل وقتی بیش از حدود سه میلیمتر لثه در لبخند طبیعی دیده شود، بیشتر افراد خودشان متوجهش میشوند. بوتاکس یکی از راههای موقتی کم کردن آن است، ولی نه در همهٔ انواعش — و همین نکته مهمترین چیزی است که باید پیش از تصمیم بدانید.
سه علتی که ظاهرشان یکی است و درمانشان یکی نیست
سه علت اصلی وجود دارد و هر سه دقیقاً یک چیز را نشان میدهند: لثهٔ نمایان هنگام خنده. اما مسیر درمانشان کاملاً از هم جداست.
- عضلانی: عضلات بالابرندهٔ لب بالا بیش از حد قویاند و لب را زیاد بالا میکشند. این همان حالتی است که به بوتاکس پاسخ میدهد.
- دندانی و لثهای: طول تاج دندان کوتاه است یا لثه بیش از حد روی دندان را پوشانده — یعنی دندانها در واقع کوتاه بهنظر میرسند، نه اینکه لب زیاد بالا برود. راهحل اینجا دندانپزشکی است، نه تزریق.
- استخوانی: رشد بیش از حد عمودی فک بالا. در این حالت کل ردیف دندان و لثه پایینتر از حد معمول قرار گرفته است. این حالت درمان جراحی دارد.
در بسیاری از افراد بیش از یک علت همزمان وجود دارد؛ مثلاً لب کوتاه بهعلاوهٔ عضلهٔ قوی. در این حالت تزریق بخشی از تصویر را عوض میکند، نه همهاش، و دانستن این نکته پیش از تزریق مهمتر از خودِ تزریق است.
پس اولین قدم، تشخیص نوع آن است. تزریق بوتاکس در نوع دندانی یا استخوانی نتیجه نمیدهد و فقط هزینه است. اگر در مشاورهٔ تلفنی معلوم شود احتمالاً با نوع غیرعضلانی طرفیم، همان تماس اول گفته میشود.
چطور معلوم میشود کدام نوع است
معاینه با نگاه کردن به لبخند در حال حرکت انجام میشود، نه از روی عکس. چند چیز اندازه گرفته یا سنجیده میشود:
- مسیر حرکت لب بالا از حالت استراحت تا لبخند کامل. اگر لب مسافت زیادی طی کند، سهم عضله زیاد است.
- طول خود لب بالا در حالت استراحت. لب کوتاه حتی با عضلهٔ معمولی هم لثه را نمایان میکند.
- مقدار دندانی که در حالت استراحت و بدون لبخند دیده میشود.
- طول تاج دندانهای جلو و خط لثه. تاج کوتاه، نشانهٔ نوع دندانی است.
- الگوی نمایان شدن لثه. اگر لثه فقط در جلو دیده شود یا فقط در طرفین یا در تمام عرض لبخند، الگوی تزریق فرق میکند.
- قرینه بودن. در بعضی افراد یک طرف لب بالاتر میرود؛ این با دوز نامساوی دو طرف تنظیم میشود.
کاندید خوب این تزریق کسی است که لب بالایش مسافت زیادی حرکت میکند، طول لب و تاج دندانهایش در محدودهٔ معمول است و انتظارش کم شدن چند میلیمتر است. کاندید ضعیف کسی است که لب بسیار کوتاه دارد، نوع غالبش دندانی یا استخوانی است، یا انتظار دارد لثه اصلاً دیده نشود.
عضلهٔ هدف و چرا دقت نقطه اینجا تعیینکننده است
گروه عضلانی مسئول، بالابرندههای لب بالا و بال بینی هستند؛ مهمترینشان عضلهای است که هم لب بالا را بالا میبرد و هم بال بینی را، و در بسیاری از افراد در تلاقی همین دو مسیر نقطهٔ تزریق انتخاب میشود. عضلات کوچک همسایهای هم وجود دارند که در بالا بردن گوشهٔ لب نقش دارند و اتفاقاً همانهایی هستند که نباید تحت تأثیر قرار بگیرند.
مسئله اینجاست که همهٔ این عضلات در فضایی به وسعت یک تا دو سانتیمتر کنار هم جمع شدهاند و ظریفاند. یعنی چند میلیمتر خطا در نقطهٔ تزریق، عضلهٔ دیگری را هدف میگیرد. در پیشانی چند میلیمتر خطا معمولاً چیزی را خراب نمیکند؛ اینجا میکند. به همین دلیل در این ناحیه بیش از هر ناحیهٔ دیگری، تجربهٔ تزریقکننده اهمیت دارد.
دوز و تعداد جلسه؛ کوچکترین دوز صورت
دوز مصرفی در این ناحیه از همهٔ نواحی صورت کمتر است — معمولاً چند واحد در هر طرف و گاهی یک نقطهٔ میانی. کم بودن دوز به معنای ساده بودن کار نیست؛ برعکس، چون خطای کوچک در دوز، سهم نسبی بزرگی دارد.
جلسهٔ اول تقریباً همیشه با کمترین دوز ممکن انجام میشود و در جلسهٔ بازبینی حدود دو هفته بعد در صورت نیاز اضافه میشود. منطقش در این ناحیه از هر ناحیهٔ دیگری روشنتر است: نتیجهٔ دوز زیاد اینجا فقط «کماثر بودن» نیست، بلکه لبخند تغییرشکلیافته است و تا پایان اثر باقی میماند. اگر کسی در جلسهٔ اول دوز بالا پیشنهاد داد، این خودش یک علامت است.
برای بیشتر افراد یک جلسه در هر دوره کافی است و تکرار با فاصلهٔ سه تا پنج ماه انجام میشود.
بازهٔ زمانی و چرا اینجا زودتر برمیگردد
اثر معمولاً از روز سوم تا هفتم شروع میشود و روز دهم تا چهاردهم به اوج میرسد. یعنی اگر برای مناسبت مشخصی برنامهریزی میکنید، جلسه باید دستکم دو تا سه هفته جلوتر انجام شود تا هم اثر کامل شده باشد و هم فرصت تنظیم در جلسهٔ بازبینی وجود داشته باشد.
ماندگاری معمولاً کوتاهتر از نواحی دیگر است؛ حدود دو تا چهار ماه. دو دلیل دارد: دوز مصرفی کم است، و عضلات این ناحیه برخلاف پیشانی تقریباً تمام روز در حال کارند — حرف زدن، غذا خوردن، خندیدن. عضلهای که بیشتر کار میکند، زودتر عملکردش را پس میگیرد.
لبخند نامتقارن؛ ریسک اصلی همین ناحیه
عارضهٔ شاخص این ناحیه، تغییر در شکل لبخند است و از دو راه رخ میدهد: دوز بیش از حد، یا انتشار دارو به عضلهٔ همسایهای که وظیفهاش بالا بردن گوشهٔ لب است.
چطور خودش را نشان میدهد: لبخند در یک طرف کوتاهتر میشود یا گوشهٔ لب در آن طرف کمتر بالا میرود؛ گاهی لب بالا در حالت استراحت کمی افتاده یا بیحالت بهنظر میرسد؛ و در دوز زیاد، فرد در تلفظ حروفی که به بستن محکم لب نیاز دارند یا در نوشیدن با نی احساس ناهماهنگی میکند. این حالت موقتی است، ولی چون در وسط صورت و در چیزی بهنام لبخند بروز میکند، تا برطرف شدنش آزاردهنده است.
یک نکتهٔ عملی: اگر عدم تقارن مختصر باشد، گاهی میتوان با تنظیم دوز طرف مقابل تعادل را برگرداند. این تصمیم را باید همان تزریقکننده با دیدن صورت شما بگیرد، نه از راه دور. پس اگر چنین چیزی دیدید، تماس گرفتن اولین کار است.
عوارض شایعتر و کماهمیتتر همانهای همیشگیاند: قرمزی و تورم نقطهای در ساعتهای اول و گاهی کبودی کوچک در کنار بینی.
مراقبت مخصوص همین ناحیه
این ناحیه یک ویژگی دارد که بقیهٔ نواحی صورت ندارند: عضلهاش زیر پوستی است که شما مدام آن را حرکت میدهید و لمس میکنید. پس چند ساعت اول ناحیهٔ کنار بینی و بالای لب را نمالید و فشار ندهید، دستمال را روی بینی نکشید، و ماسک صورت یا هر چیزی که روی این ناحیه فشار بیاورد را همان روز کنار بگذارید. آرایش لب و کانتور بینی را به روز بعد موکول کنید، چون هر دو با فشار و مالش همراهاند. حرف زدن، خندیدن و غذا خوردن معمولی هیچ اشکالی ندارد و لازم نیست لبخندتان را کنترل کنید.
پرسشهایی که در مشاورهٔ همین ناحیه زیاد میشنویم
فیلر لب جای این تزریق را میگیرد؟
نه، ولی گاهی مکمل آن است. فیلر لب حجم لب را بیشتر میکند و در بعضی افراد لب پرتر، بخش کوچکی از لثهٔ نمایان را میپوشاند. اما فیلر مسیر حرکت لب هنگام لبخند را عوض نمیکند و اگر علت اصلی، قدرت عضله باشد، آن را حل نمیکند. اینکه کدامیک یا ترکیبی از هر دو برای شما مناسب است، با معاینه تعیین میشود.
اگر نتیجه را نپسندم، چه میشود؟
هیچ راهی برای برداشتن فوری اثر بوتاکس در هیچ ناحیهای وجود ندارد؛ اثر باید دورهٔ خودش را تمام کند. خبر خوب در این ناحیه این است که کوتاهترین دورهٔ صورت را دارد و در دوز کمِ جلسهٔ اول، معمولاً زودتر از دو تا چهار ماهِ کامل به حالت قبل نزدیک میشود. همین دلیل دیگری است برای اینکه جلسهٔ اول را کوچک شروع کنیم.
چند میلیمتر لثه بعد از تزریق دیده میشود؟
عدد قطعی نمیشود گفت و هرکس گفت، حدس میزند. آنچه معقول است این است که مقدار لثهٔ نمایان چند میلیمتر کم شود و لبخند طبیعی بماند؛ نه اینکه لثه بهکلی از نظر پنهان شود. اگر هدفتان صفر شدن است، احتمالاً نوع غالب لبخند لثوی شما عضلانی نیست و مسیر درست، بررسی دندانپزشکی یا فک و صورت است.
